على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3444
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مقاداة ( moq d t ) م . ع . برابرى كردن . و معارضه نمودن . و قولهم : لا يقاديه احد : يعنى برابرى نمىكند با او كسى . مقادة ( moq dat ) ا . ع . قياد و مهار و لگام . و اعطاك مقادته : يعنى مهار او را به تو دادم و فرمان برو منقاد تو شد . مقادرة ( moq darat ) ص . ع . دار مقادرة : خانه تنك و ضيق . مقادرة ( moq darat ) م . ع . قادرته مقادرة : مقايسه كردم آن را و اندازه كردم آن را بر آن . و كردم مانند كار آن . مقادسة ( maq desat ) ا . ع . اهالى بيت المقدس . ج . مقدسى . مقادم ( maq dem ) ا . ع . پيشگاهها . مقادير ( maq dir ) ع . ج . مقدار . مقادير ( maq dir ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مقدارها و اندازهها و پيمانهها و رتبهها . مقاديرشناس ( maq dir - cen s ) ص . پ . آنكه رتبه و درجه مردمان را مىشناسد . مقاديم ( maq dim ) ع . ج . مقدم ( moqdem ) و ( moqaddam ) و مقدام . و قولهم : ضرب فركب مقاديمه اى وقع على وجهه . مقاذاة ( moq z 't ) م . ع . قاذيته مقاذاة : پاداش دادم آن را . مقاذحة ( moq zahat ) م . ع . دشنام دادن به يكديگر . مقاذعة ( moq za'at ) م . ع . به يكديگر فحش گفتن و دشنام دادن . مقار ( maq rr ) ع . ج . مقر . مقارأة ( moq ra'at ) م . ع . سبق گفتن و درس كتاب كردن و با هم مذاكره نمودن . قراء مثله . مقارب ( maq reb ) ع . ج . مقرب . ( maqrab ) و مقربة . و . ج . مقرب ( moqreb ) . مقارب ( moq reb ) ص . ع . متاع مقارب : كالاى ميانه نه خوب و نه بد . مقارب ( moq reb ) ص . ع . نزديك . و هر چيز ميانهء در خوبى و بدى و هر چيز ارزان . و آنكه ميانه روى مىكند در كارها . و ثوب مقارب اى غير جيد ( و لايق مقارب بالفتح ) . و دين مقارب اى متوسط . مقاربة ( moq rabat ) م . ع . قارب الامر و الخطب مقاربة و قرابا : نزديك شد به آن كار . و قارب المراة : بلند كرد پاى آن زن را جهة جماع . و قارب فلانا : سخن نرم و شيرين گفت با فلان . و قارب فى الامر : ميانهروى كرد در آن كار . و قاربته فى البيع : آهنگ او كردم جهة خريدن . و قاربت الدلو : نزديك بپرى رسيد آن دول . مقاربت ( moq rabat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نزديكى با زن و مجامعت و گايان و گايه و نيوتش و چالش و سكند و گان . مقارة ( moq rrat ) م . ع . قارة مقارة : آرام گرفت با او و قرار گرفت و آرميد و ساكن شد با او . و قاروا الصلاة : حاضر شويد نماز را . مقارحة ( moq rahat ) م . ع . قارحه مقارحة و قراحا : روباروى شد با او و مقابله نمود آن را . مقارحة ( moq rahat ) ا . ع . لقيته مقارحة : روباروى شدم با او و دوچار آن گشتم . مقارض ( maq rez ) ا . ع . زمين تنك كاشته . و خنورهاى مى . و سبوهاى بزرك . و جاهايى كه در آن از كمى آب آبكش در چاه فرو شود . ج . مقرض . مقارضة ( moq razat ) م . ع . قارضه مقارضة و قراضا : پاداش داد آن را . و تجارت كرد از مال آن باينكه موافق شرطى كه با صاحب مال كرده است سود تجارت ما بين آنها توزيع شود . مقارع ( maq re ' ) ع . ج . مقرعة . مقارع ( moq re ' ) ا - ص . ع . غالب . و مغلوب . و مهتر . و خصم و حريف . مقارعات ( moq ra ' t ) ا . ع . ضربهها و تپانچهها و كوفتگيها . مقارعة ( moq ra'at ) م . ع . با همديگر قرعه انداختن . و گرفتن ماده شتر سركش و خوابانيدن آن را براى گشن تا گشنى كند . و واكوفتن دليران همديگر را . مقارف ( maq ref ) ع . ج . مقرف . مقارفة ( moq rafat ) م . ع . قارفه مقارفة و قرافا : نزديك شد با او و آميخت با آن . و قارف الخطيئة : آميزش كرد گناه را . و قارف الرجل المراة : گاييد آن مرد زن را . مقارن ( moq ren ) ص . ع . با هم رفيق و يار شده و پيوسته شده . مقارن ( moq ren ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - با هم قرين و يار و پيوسته و مرتبط و همدم و مصاحب و مأنوس و هم ساز و نزديك . مقارنة ( moq ranat ) م . ع . قارنه مقارنة و قرانا : يار و رفيق و مصاحب او شد . و نيز مقارنة و قران : جمع كردن دو خرما را در خوردن . و يار كردن دو چيز را با هم .